“Kleur moet niet alleen mooi zijn. Kleur moet werken voor de mensen die het gebouw gebruiken.”

Voor Sam Mosch begint een materiaal- of kleurkeuze nooit met een kleurenwaaier. Eerst komt de plek. Het landschap. De functie van het gebouw. En vooral de mensen die het gaan gebruiken.

"Wij kijken altijd eerst naar de context. Wat voor gebouw maken we? Wie maken er gebruik van? Hoe moet het voelen? Pas daarna ga je nadenken over materiaal en kleur."

Die benadering zie je terug in vrijwel alle projecten van Prosman de Wit Architecten. Van zorggebouwen en dagbestedingslocaties tot hospices en vakantieparken. Niet het materiaal staat centraal, maar de ervaring van de gebruiker.

Kleur geeft richting

Volgens Sam is kleur veel meer dan een esthetische keuze. Kleur bepaalt hoe een gebouw wordt ervaren. Hoe mensen zich oriënteren. En hoe prettig een plek voelt.

"Kleur is vaak één van de eerste dingen die je waarneemt. Nog voordat je details of materialen ziet. Daarom moet kleur altijd een functie hebben."

Een mooi voorbeeld daarvan is Het Erf. Een dagbestedingslocatie waar verschillende gebouwen samen een ensemble vormen. Elk gebouw kreeg een eigen kleur. Niet om die gebouwen opvallender te maken. Maar om gebruikers intuïtief de weg te wijzen.

"De gebouwen hebben allemaal een eigen functie. Door iedere functie een eigen kleur te geven, wordt het terrein makkelijker leesbaar voor de gebruikers. Het vermindert prikkels en stimuleert zelfredzaamheid."

De kleuren zijn uitgesproken. Rood, blauw, geel, groen en zwart. Toch voelt het niet schreeuwerig. "Juist omdat die kleuren een duidelijke functie hebben, voelt het logisch. En zeker niet decoratief."

Opgaan of opvallen

Waar kleur soms wordt ingezet om een gebouw zichtbaar te maken, kan het ook precies het tegenovergestelde doen.

Bij De Bongelaar, een dagbestedingslocatie op een kinderboerderij, koos Prosman de Wit Architecten bewust voor een lichtgroene houten gevel.

"We wilden dat het gebouw onderdeel werd van het landschap."

Die keuze bleek nog beter uit te pakken dan vooraf gedacht. Sam: "Inmiddels staat er een grote kastanjeboom voor het gebouw. Je ziet hoe die boom onderdeel wordt van de architectuur. Het groen van het gebouw en het groen van de omgeving versterken elkaar."

Volgens Sam laat dit perfect zien wat kleur kan doen. "Je kunt met kleur bepalen of een gebouw aanwezig is of juist opgaat in zijn omgeving."

Materiaal en kleur horen bij elkaar

De vraag wat belangrijker is, materiaal of kleur, is een lastige vraag. "Ze zijn eigenlijk niet los van elkaar te zien. Een materiaal heeft immers altijd een eigen kleur, textuur en uitstraling. Juist die combinatie bepaalt hoe een gebouw wordt beleefd. Textuur maakt kleur rijker. En kleur versterkt de beleving van het materiaal."

Daarom begint een ontwerp bij Prosman de Wit Architecten vrijwel altijd met het materiaal. Vaak is dat hout. Regelmatig gecombineerd met baksteen.

“Maar nogmaals: deze keuze is afhankelijk van de locatie. In een oude binnenstad is hout vaak niet de logische keuze. Hoe dan ook: hout doet iets met mensen. Het voelt anders. Het ruikt anders. Het heeft een natuurlijke uitstraling die veel gebruikers als prettig ervaren."

Duurzaamheid zit in de details

Duurzaamheid gaat volgens Sam verder dan de keuze voor een bepaald materiaal. Ook de manier waarop een houten gevel wordt ontworpen en toegepast bepaalt hoe lang deze mooi blijft."

Daarom besteedt het bureau veel aandacht aan aansluitingen, plinten en detaillering.

"Een houten gevel staat of valt met de manier waarop je hem ontwerpt. Een goede detaillering zorgt ervoor dat een materiaal veel langer mooi blijft."

Licht maakt de gevel af

“Daglicht, schaduw en seizoenen veranderen voortdurend hoe een houten gevel wordt ervaren”, aldus Sam. “Dit betekent dat een kleurkeuze niet alleen op het moment van oplevering moet kloppen. Een houten gevel moet zich blijven verhouden tot zijn omgeving. In fel zomerlicht. In zachte herfstschaduw. En in de kale helderheid van de winter. Een gevel leeft. Dat maakt hout ook zo interessant."

Eerst voelen. Dan kiezen.

Hoe mooi een render ook kan zijn, volgens Sam worden materiaalkeuzes uiteindelijk niet achter een beeldscherm gemaakt.

"Een materiaal moet je zien. Voelen. Ervaren." Daarom werkt Prosman de Wit Architecten veel met fysieke samples, referentieprojecten en proefopstellingen. "We nemen samples mee naar de locatie. Bekijken ze in daglicht. En als het nodig is maken we grotere mock-ups. Een klein staal vertelt niet altijd het hele verhaal."

Referentieprojecten spelen daarin een belangrijke rol. "Ik bezoek graag projecten die al gebouwd zijn. Dan zie je hoe een materiaal zich echt gedraagt. Niet alleen op dag één, maar ook na jaren gebruik."

Kennis maakt het verschil

Ook in de samenwerking met InterFaca speelt die praktijkgerichte benadering een belangrijke rol. "Toen ik begon met houten gevelbekleding vond ik het best een complexe wereld. Er zijn ontzettend veel houtsoorten, afwerkingen, profielen en verfsystemen."

Wat Sam vooral waardeert is de kennis die wordt gedeeld. "Ik heb vaak gebeld met vragen. En kreeg altijd uitgebreid antwoord. Daardoor heb ik veel geleerd over hout en de mogelijkheden ervan."

Daarnaast waardeert zij de snelheid en betrokkenheid. "Samples zijn er snel. Er wordt meegedacht. En het enthousiasme voor hout voel je bij iedereen die er werkt."

Volgens Sam gaat een goede samenwerking verder dan alleen het leveren van materiaal. "Ze denken mee, delen hun kennis en helpen je om betere keuzes te maken. Dat maakt samenwerken prettig."